Bewoners praten mee over meten luchtkwaliteit

Het onderwerp luchtkwaliteit leeft onder de bewoners. Dat werd duidelijk tijdens een informatiebijeenkomst op 13 oktober in de Arie Smitzaal. Er is grote behoefte aan informatie over de normen en de manier waarop de luchtkwaliteit wordt gemeten, zo bleek uit de vragen die gesteld werden. Daarnaast zijn vooral bewoners van het Zuiderterras ongerust over het effect van de geplande nieuwe busoprit en busroutes op de luchtkwaliteit rond hun appartementen.

Wethouder Pex Langenberg (milieu en verkeer) zegde enige tijd geleden toe dat er op het Zuidplein een nulmeting luchtkwaliteit zal plaatsvinden. Dat deed hij op aandringen van de CDA-fractie van de gemeenteraad en nadat Zuiderterras-bewoonster Helen Scurr bij de voormalige deelraad Charlois en tijdens een commissievergadering op de Coolsingel had geklaagd over de luchtverontreiniging door het drukke (bus)verkeer. Ze zette haar pleidooi kracht bij met een vervuild doekje dat korte tijd voor een ventilatierooster in haar woning had gehangen.

Scurr en andere bewoners zijn bang dat door de plannen voor het Hart van Zuid de luchtkwaliteit rond het Zuiderterras zal verslechteren. Het is de bedoeling dat alle bussen straks via de Sallandweg (onder de terraswoningen) het gebied in- en uitrijden en dat er een busoprit komt vanaf de Sallandweg via het Metroplein naar het metrostation.  

De nulmeting moet duidelijkheid geven over de huidige luchtkwaliteit en vergelijkingsmateriaal voor de nieuwe situatie. In een reactie op schriftelijke vragen van het CDA liet voormalig wethouder Jeanette Baljeu weten dat de luchtkwaliteit in het Zuidpleingebied volgens rekenmodellen vergelijkbaar is met die op de Pleinweg, waar een meetstation van de DCMR staat. Daar kun je vraagtekens bij plaatsen omdat het Zuidplein veel meer busverkeer kent en wordt omringd door meerdere drukke verkeersaders.

In de klankbordgroep meting luchtkwaliteit Zuidplein zullen onder anderen leden van de gebiedscommissie Charlois en vertegenwoordigers van de DCMR, de gemeente Rotterdam en Ballast Nedam zitting nemen. Er is plaats voor een vertegenwoordiger van Stichting Zuidpleingebied en ongeveer zes andere bewoners. De klankbordgroep zal de wethouder adviseren over de duur en de locaties van de metingen en wordt op de hoogte gehouden van de tussentijdse resultaten van de metingen.

Dus vindt u luchtkwaliteit belangrijk en wilt u meepraten over de nulmeting? Meld u dan aan voor de klankbordgroep luchtkwaliteit Zuidplein! Dat kan nog tot en met woensdag 29 oktober via e-mail: info@onszuidpleingebied.nl

 

Bewoners geïnformeerd over rekenmodellen luchtkwaliteit

De luchtkwaliteit op het Zuidplein is volgens rekenmodellen in 2015 nèt onder de Europese norm. Dat vertelde Marcel Koeleman, directeur luchtkwaliteit van de DCMR, tijdens de informatiebijeenkomst op 13 oktober. De aanwezige bewoners waren er absoluut niet gerust op. "Wie stelt die norm vast?", klonk het. En: "Waarom wordt er niet veel meer in de kranten gepubliceerd over de metingen?"

Koeleman antwoordde dat het gaat om Europese normen en dat op verschillende websites actuele informatie te vinden is over de metingen (ook de metingen door DCMR op onder meer het meetpunt Pleinweg, bij de NettoMarkt). Verder tekende hij aan dat er geen norm is voor fijn stof, terwijl dat juist ongezond is omdat de fijne roetdeeltjes dieper in de longen kunnen doordringen.

Koeleman vertelde verder dat er in de regio Rotterdam al tientallen jaren wordt gemeten en dat de luchtkwaliteit in een aantal opzichten flink is verbeterd. "Maar dat wil nog niet zeggen dat het probleem is opgelost."

De vertegenwoordiger van de DCMR legde uit dat er rekenmodellen zijn ontwikkeld om nauwkeurig concentraties van luchtverontreiniging te kunnen berekenen. In Rotterdam wordt zo de luchtkwaliteit van vele wegen berekend. De rekenmodellen worden ook gebruikt om - aan de hand van verwachte verkeersbewegingen - concentraties in de toekomst te voorspellen. Daarbij wordt ook rekening gehouden met omgevingsfactoren, zoals de aanwezigheid van bomen of gebouwen langs de weg.

Raymond van Praag van het cluster Stadsontwikkeling van de gemeente Rotterdam vertelde dat hij in opdracht van burgemeester en wethouders een nieuw plan van aanpak uitwerkt voor de verbetering van de luchtkwaliteit. Voor de komende vier jaar is 12 miljoen euro beschikbaar voor de hele stad. Mogelijke maatregelen zijn de invoering van milieuzones, waar vervuilende voertuigen worden geweerd.

Volgens Van Praag wil wethouder Langenberg dat vanwege de risico's voor de gezondheid van de Rotterdammers ook fijn stof wordt gemeten. De aanpak van de wethouder is er met name op gericht om de hoeveelheid roet in de lucht terug te dringen. "Het verplaatsen van bussen is ook het verplaatsen van het probleem. Wat belangrijker is, is dat de bussen 'schoon' gaan rijden."

"Misschien moet er ook naar geluid worden gekeken", antwoordde Van Praag toen bewoonster Helen Scurr opmerkte dat ook hybride bussen bij het optrekken meer herrie maken.

Overigens moest wethouder Langenberg op het laatste moment afzeggen voor de bijeenkomst in de Arie Smitzaal. Hij was nog niet voldoende hersteld van een operatieve ingreep, maar besloten was de bijeenkomst toch door te laten gaan om de bewoners op de aangekondigde datum en tijd uitgebreid te kunnen informeren.   

 

Eerdere bijeenkomst voor bewoners Zuiderterras

Op initiatief van Ballast Nedam werd op 1 oktober speciaal voor bewoners van het Zuiderterras een bijeenkomst gehouden in de Arie Smitzaal. Tientallen bewoners maakten van de gelegenheid gebruik om hun zorgen te uiten over de effecten op de luchtkwaliteit en bereikbaarheid. De gemoederen liepen soms hoog op, met name toen ook de sluiting van de parkeergarage aan de orde werd gesteld.

Vertegenwoordigers van Ballast Nedam, die deze avond vooral kwamen om te luisteren, hadden tekeningen meegenomen om de plannen toe te lichten. "Doel van de gebiedsontwikkeling is een opwaardering van het gehele gebied", verklaart Peter Klevering, "De ambitie is om de verblijfskwaliteit op de Gooilandsingel ingrijpend te verbeteren. Onderdeel daarvan de plannen is het busvrij maken om voetgangers de ruimte te geven."

"Dat bewoners kritisch en bezorgd zijn over de voorgestelde oplossing waarbij de bussen onder het Zuiderterras door rijden, begrijpen wij goed", aldus Klevering. "We hebben deze avond nogmaals benadrukt dat realisatie van deze route alleen mogelijk is wanneer aantoonbaar aan alle geldende eisen ten aanzien van onder andere lucht- en geluidskwaliteit is voldaan. Deze milieu-effecten worden momenteel in detail onderzocht."

Ballast Nedam heeft aangegeven bij de uitwerking van de plannen voortdurend in gesprek te willen blijven met alle belanghebbenden, dus ook met de bewoners van het Zuiderterras.

 

Wat en hoe wordt er gemeten op Zuidplein?

Bij de voorgenomen metingen van de luchtkwaliteit in het Zuidpleingebied wordt gebruikgemaakt van zogenoemde Palmesbuisjes. Met deze buisjes, die buiten worden opgehangen, kan in het laboratorium de concentratie van stikstofdioxide worden vastgesteld. Hoe langer met de buisjes wordt gemeten, hoe nauwkeuriger de resultaten.

De klankbordgroep luchtkwaliteit Zuidplein adviseert de wethouder over de duur en de locaties van de metingen. Ook bewoners krijgen daar een stem in. Om een deugdelijk beeld te krijgen van de concentraties luchtverontreiniging op het Zuidplein, en te kunnen toetsen aan de wettelijke normen, moet minimaal één jaar gemeten worden. Voor het bepalen van een trend moet minimaal 3 à 4 jaar gemeten worden.

Met de buisjes kan alleen het verloop van de NO₂-concentratie worden gevolgd, dus niet de concentratie fijn stof of roet. De hoeveelheid roet kan bij benadering worden berekend aan de hand van de onderlinge verhouding tussen roet en NO₂ op het meetpunt Pleinweg, waar apparaten roet én stikstofdioxide meten.

Een probleem bij het inrichten van een actief meetpunt bij het Zuidplein is dat daar geen (meerjarig) representatieve locatie aan te wijzen is. Wel kan er een gerichte meetcampagne worden gestart met Palmesbuisjes. In combinatie met bestaande metingen aan de Pleinweg en modelberekeningen voor de omgeving Zuidplein kan dan een accurater beeld worden verkregen van de situatie ter plekke.